EPİLEPSİ TEDAVİ EDİLEBİLEN BİR HASTALIKTIR….
EPİLEPSİ NEDİR?
Epilepsi halk arasında bilinen adıyla sara beyin hücrelerinde geçici anormal elektrik yayılması sonucu ortaya çıkan bir klinik tablodur. Hastada klinik olarak belli bir süreye sınırlı, bilinç, davranış, duygu, hareket veya algılama fonksiyonlarına ilişkin bir bozukluk görülür.

EPİLEPSİ KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Erkek ve kadınlarda eşit sıklıkta görülen bu hastalık her yaş grubunda görülmekle birlikte en fazla en genç ve en yaşlı grupta görülür.

HER EPİLEPTİK NÖBET GEÇİREN KİŞİ EPİLEPSİ HASTASI MIDIR?
Her epileptik nöbet geçiren kişi epilepsi hastası demek değildir. Nöbetler zaman içinde her hasta için belli özelliklerde, bazen kendiliğinden bazen de tetikleyen faktörler zemininde tekrarlarsa epilepsi tanısı konulur.

EPİLEPSİ BULAŞICI BİR HASTALIK MIDIR?
Epilepsi bulaşıcı bir hastalık değildir. Epilepsili kişinin hastalığının başkalarınca bilinmemesi için bir neden yoktur. Hastaların yarısında altta yatan neden bulunmaz. Nöbetin nedeni tümör ya da başka bir hastalık değilse epilepsinin ilerlemesi sözkonusu değildir hatta yaşla nöbet sıklığı azalabilir.

EPİLEPSİ HASTALIĞININ TANISI

Epilepsi tanısı klinik olarak konan bir tablodur. Geçirilmiş bir atağın epilepsi olup olmadığına karar vermek, epilepsi ise ne tür bir epilepsi olduğunu tespit etmek için hastanın ve/veya hasta yakının gözlemi ve bunu doktora doğru bir şekilde aktarması çok önemlidir. Çoğunlukla kısa süren nöbet anı sırasında hasta yakınları büyük panik yaşamakta ve ortaya çıkan klinik özellikler gözden kaçabilmektedir. O nedenle birisi nöbet geçirdiğinde sakin kalabilmek, notlar almak hatta videoya çekmek çok yararlı olur.

Doktorunuza başvurduğunuzda nöbetle ilgili vermeniz gereken bilgiler şunlardır:

• Nöbetten önce neler hissettiniz? (açlık, çeşitli hisler, uyku vs)
• Tam o sırada ne yapıyordunuz?
• Değişik belirtiler hissettiniz mi? (bulantı, baş dönmesi, göğüs ağrısı)
• Herhangi bir ilaç veya alkol aldınız mı?
• Nöbetle ilgili herhangi bir şey hatırlıyor musunuz?
• Dil ısırma, idrar kaçırma gibi yakınmanız oldu mu?
• Yere düşüp, herhangi bir yerinizi yaraladınız mı?
• Kaç nöbet geçirdiniz?
• Daha önce nöbet geçirme, kafa travması, ailede epilepsi öyküsü var mı?

EPİLEPSİ HASTALIĞININ TEDAVİSİ VAR MIDIR?
Öncelikle epilepsinin tedavi edilebilir bir hastalık olduğu unutulmamalıdır. Nöbetler arasında hasta genellikle normal yaşantısını sürdürür. Bu nedenle nöbetlerin kontrol altına alınması çok önemlidir. Epilepsi hastalığının tedavisinde ilk basamak tanının doğru konması ve ilaçla tedaviye gerek olup olmadığının karar verilmesidir. Yaklaşık olarak 20 kişiden biri yaşam boyu bir defa nöbet geçirebilir ve tek nöbet sonrası bir daha nöbet tekrarlamayabilir. Bu nedenle çoğunlukla ilk nöbet sonrası ilaç başlanmaması tercih edilir.
Doğru tanı konulup, tedaviye gerek olduğuna karar verildikten sonra hangi ilaç tedavisinin başlanacağına karar verilir. Genellikle tek bir ilaç düşük dozda başlanarak yavaş yavaş dozu arttırılır. Bu süre içinde doktorun takibi devam eder ve gereğinde kan örneği alınarak bakılabilen ilaç kan düzeylerine bakılır.
Düzenli ve uzun yıllar süren bir tedaviye uyum sağlamak açısından hastanın işbirliği çok önemlidir. Tedavide başarılı sonuca ulaşana kadar doktorunuzla sıkı irtibat halinde olmalı, aşağıdaki durumlardan biri ile karşılaştığınız zaman mutlaka doktorunuzun önerilerini almalısınız:

• Nöbet sayısında beklenmedik artış olursa
• Herhangi bir nedenle ilacı alamadığınız zaman
• Diğer sağlık nedenleriyle
• Gebelik söz konusu olduğu zaman veya gebe kalmayı düşündüğünüzde

İlaçlar düzgün bir şekilde alınmalıdır. İlaçların düzensiz alınması veya alımına ara verilmesinin nöbet kontrolünü bozacağı unutulmamalıdır.

Her ilacın yararının yanısıra yan etkileri de olacaktır. Bazı yan etkiler vücut ilaca alıştıkça azalarak kaybolur. En sık rastlanılan yan etki uyku hali, baş dönmesi ve dengesizliktir. İlk birkaç hafta içinde kaybolması beklenen bu tip yan etkiler devam ettiği takdirde mutlaka doktorunuzla irtibata geçiniz. Bazen sadece doz azaltımı yeterli olurken bazı durumlarda başka ilaç seçenekleri denenebilir.

Beş epileptik hastanın dördünde uygun ilaç kullanımı ile nöbetler kontrol altına alınabilirken bir hastada nöbetler devam edebilmektedir. Bu durum ilaç tedavisine dirençli epilepsi olarak adlandırılır. Öncelikle ilk başlanan ilaç değiştirilir veya ikinci bir ilaç eklenir. Bazı seçilmiş dirençli epilepsisi olan hastalarda epilepsi cerrahisi uygulanabilmektedir. Böyle hastaların epilepsi konusunda uzman hekimlerce epilepsi merkezlerinde değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Doç. Dr. Ebru Altındağ