İnme nedir?
Beyin damarlarının tıkanmasına veya beyin kanamasına bağlı ortaya çıkan bir durumdur. Tıkayıcı damar hastalıkları beyin kanamalarına göre daha sık görülmektedir.

Ne kadar sıklıkta görülür?
Tüm dünyada inme kalp damar hastalıkları ve kanserlerin ardından 3. sıklıkta gelen ölüm nedenidir. Felçli hastaların 1/5’i erken dönemde olmak üzere 1/3’ü ilk 1 yılda kaybedilmekte, yaşayanların da 1/3’ü günlük işlerinde başkalarına muhtaç olarak yaşamlarını sürdürmektedir. Yani 3. en sık ölüm nedeni olmasının yanısıra erişkinlerde en sık sakatlık nedenidir.

İnme ile ilişkili risk faktörleri nelerdir?
İnme ileri yaşta daha sık görülmekle birlikte her yaşta görülebilir. Şeker hastalığı, sigara, yüksek kolesterol, hipertansiyon, kalp hastalıkları inme riskini arttıran faktörlerdir. Yaşlılarda atriyal fibrilasyon denilen kalp ritm bozuklukları, genç hastalarda kalp kapakçığı ile ilgili sorunlar çok sık görülmektedir. Gençlerde başka hiç bir risk faktörü olmaksızın sigara tek başına risk faktörü olabilir.

İnme nasıl ortaya çıkar? Hastaneye erken gitmek hayat kurtarıcı mıdır?
Kendini çoğunlukla aniden ortaya çıkan bir felç, his kaybı, konuşma güçlüğü, tek veya çift taraflı görme bozukluğu, baş ağrısı, baş dönmesi, dengesizlik, çift görme gibi yakınmalarla gösteren tıkayıcı damar hastalıklarında ilk 6 saat içinde tanı konulması ve tedaviye başlanması hayati öneme sahiptir.

İnme hastalarının 1/3’ünde geçici iskemik atak öyküsü mevcuttur. Aynı belirti ve bulgularla ortaya çıkan, 24 saat içinde geçmesi nedeni ile geçici iskemik atak denilen bu tablo hasta ve yakınları tarafından önemsenmeyebilir. Ancak daha ağır bir felcin habercisi olabilmesi nedeni ile önemlidir; mutlaka bir nöroloji uzmanına başvurulması gerekir.

Erken dönemde ne gibi tedaviler yapılır?
Tıkayıcı beyin damar hastalıklarında erken dönemde gelen uygun hastalarda damardan sistemik olarak verilen ve/veya nöroanjiografi laboratuvarına alınarak kateter yöntemi ile tıkalı damarına ulaşılarak lokal uygulanan pıhtı çözücü ilaçlarla tıkanıklık giderilmektedir. Beyin kanamalarında ise uygun hastalarda cerrahi yöntemle kan çevre dokulara zarar vermeden boşaltılmaktadır.

Sonrasında ne gibi sorunlar beklemektedir?
Hastalara erken dönem tedaviler uygulandıktan hemen sonra tıbbi bakım ve destekle birlikte nörolojik rehabilitasyon tedavileri en erken dönemde başlanmalıdır. Hastaların kognitif kayıp, mood durumu, yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, felcinin ağırlığı gibi bireysel sorunları göz önünde bulundurularak rehabilitasyon programları oluşturulur. Bunlara yönelik varsa medikal tedaviler uygulanır.

İnmenin bir daha tekrarlamaması için neler yapılabilir?
Bu sırada nedene yönelik incelemeler planlanır. Vasküler risk faktörlerini taramayı hedefleyen geniş bir kan analizi, karotis ve vertebral arterlere yönelik boyun doppler incelemesi, kalp ekokardiogramı ve 24 saat ritm holter incelemesi yapılarak beyin damar hastalığının nedeni ortaya konulur. Bu nedene göre medikal ve/veya gerekiyorsa cerrahi tedaviler planlanlanır. Böyle hastaların hastaneye yattığı andan itibaren multidisipliner ekip tarafından izlenmesi çok daha yüz güldürücü olmaktadır.